Tag: ประเพณีและวัฒนะธรรม


ประเพณีตานก๋วยสลาก

มกราคม 8, 2020

ศิลปะ

ปิดความเห็น บน ประเพณีตานก๋วยสลาก


เชื่อว่าหลายๆคนคงได้รู้จักประเพณีต่างๆมากมายของประเทศไทยเรา

แต่ก็คงไม่ได้รู้จักไปทุกๆประเพณี และอาจจะยังมีอีกหลายประเพณีที่ไม่เคยได้ยินชื่อหรือรู้จักมาก่อน ซึ่งนั่นไม่ใช่เรื่องแปลกอะไรที่คุณจะไม่รู้จักเพราะประเทศไทยเรานั้นต่างก็มีประเพณีมากมายหลากหลายแยกย่อยกันไปในแต่ละภูมิภาคนับไม่ถ้วนเลยว่าแต่ละภาคเมื่อนำมานับรวมกันแล้วประเทศไทยจะมีประเพณีทั้งหมดรวมกันได้เท่าไหร่ เช่นเดียวกับ “ประเพณีตานก๋วยสลาก” ที่เราเองก็เชื่อว่านอกจากชาวเหนือที่รู้จักแล้ว ก็น้อยคนนักที่จะรู้จักกับประเพณีนี้

“ประเพณีตานก๋วยสลาก” เป็นประเพณีของชาวเหนือในภาษาไทยของทางภาคกลางนั้นจะเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “สลากภัต”

โดยที่ประเพณีตานก๋วยสลากนี้มีมานานแล้วตั้งแต่สมัยพุทธกาลและมีการปฏิบัติสืบทอดต่อกันมาเป็นเวลาอย่างยาวนาน ซึ่งประเพณีนี้มีความสำคัญทางพระพุทธศาสนาที่ทำให้เหล่าพุทธศาสนิกชนได้แสดงออกถึงความสามัคคีในการออกมาพร้อมหน้ากันในบรรดาหมู่เครือญาติพี่น้อง เพื่อได้ร่วมกันทำบุญถึงญาติ หรือบรรพบุรุษที่ได้ล่วงลับไปแล้วนั่นเอง

ซึ่งประเพณีตานก๋วยสลากนั้นก็มีตำนานเรื่องเล่าอยู่ว่า ได้มีนางยักษิณีตนหนึ่ง นางยักษ์ตนนี้มักจะเบียดเบียนมนุษย์คนอื่นๆอยู่เสมอ แต่เมื่อนางได้ฟังธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า นางยักษ์ก็ได้บังเกิดเป็นความเลื่อมใสศรัทธา จากยักษ์ที่มีนิสัยโหดร้ายก็กลับกลายเป็นผู้โอบอ้อมอารีแก่มนุษย์ทั่วไปจนทำให้ผู้คนต่างก็ซาบซึ้งในไมตรีจิตที่นางยักษ์มี จนได้นำเอาสิ่งของต่างๆมาแบ่งปันให้ แต่ของที่ได้รับนับวันก็ยิ่งจะเพิ่มจำนวนมากขึ้น

นางยักษิณีตนนี้จึงได้นำเอาสิ่งของที่ได้มาเหล่านั้นไปทำเป็นสลากภัต แล้วจึงนำไปให้พระสงฆ์ สามเณร ได้จับสลากกันโดยหลักอุปโลกนกรรม กล่าวก็คือสิ่งของที่ถวายนั้นมีทั้งของที่มีราคาน้อยไปจนถึงของที่มีราคามาก ซึ่งก็จะได้แตกต่างกันแล้วแต่โชคของผู้รับ โดยการถวายในรูปแบบการจับสลากของนางยักษิณีนี้เองจึงนับได้ว่าเป็นครั้งแรกที่ทำให้มีประเพณีการทำบุญสลากภัตในพุทธศาสนาเกิดขึ้น

สำหรับประเพณีตานก๋วยสลาก หรือการทานก๋วยสลากนั้นจะมีการจัดขึ้นในช่วงวันเพ็ญเดือน 12 ของทางภาคเหนือหรือประมาณเดือนกันยายนแล้วจะสิ้นสุดลงในเดือนเกี๋ยงดับ ตามที่ชาวเหนือเรียกกัน หรือประมาณช่วงเดือนตุลาคมของทุกปีนั่นเอง ซึ่งก็ถือได้ว่าเป็นช่วงที่เหมาะสม เนื่องมาจากชาวบ้านจะได้ว่างจากการทำงาน อีกทั้งยังเป็นช่วงที่อยู่ในฤดูฝนทำให้พระภิกษุสงฆ์ และสามเณรยังได้จำพรรษาอยู่ในวัด 

 

ในปัจจุบันประเพณีตานก๋วยสลากมักจะมีการแจกข้าวของเครื่องใช้ต่างๆให้กับชาวบ้านที่มาร่วมพิธี

รวมไปถึงอาจจะมีการนำไปแจกเพื่อสงเคราะห์ให้ผู้ยากไร้ด้วย เพราะข้าวของที่เหล่าพุทธศาสนิกชนที่นำมานั้นมีมากเหลือล้นเกินความจำเป็นของพระสงฆ์สามเณร โดยพระสงฆ์ สามเณรในอดีตนั้นจะทำการแกะเอาของในก๋วยสลากออกมาเพื่อรับประทานร่วมกัน ส่วนปัจจุบันในบางท้องถิ่นก็จะมีการจัดโรงทานขึ้นเพื่อที่จะได้สงเคราะห์ให้กับผู้ยากไร้นั่นเอง

ประเพณีตานก๋วยสลากนั้นได้กลายมาเป็นประเพณีทางพุทธศาสนาที่ช่วยสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างทางวัดกับทางชุมชน ทำให้เหล่าพุทธศาสนิกชนได้สร้างความสามัคคีกันขึ้นในหมู่เครือญาติ กล่าวก็คือประเพณีตานก๋วยสลากนั้นนอกจากจะเป็นประเพณีที่มีการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้กับคนตายที่ล่วงลับไปแล้ว ยังเป็นการได้ทำทานให้คนเป็นที่ยังมีชีวิตอยู่ต่อไปอีกด้วย

สนับสนุนทุกข่าวสารทุกเรื่องราวโดย บาคาร่าขั้นต่ำ 10 บาท